?

Log in

No account? Create an account
Бои в Кельбеджаре зимой 1994 года
avazhasanov
Оригинал взят у vemasi в Бои в Кельбеджаре зимой 1994 года
В конце декабря 1993 года началось крупнейшее азербайджанское наступление в Кельбеджарском районе. Две бригады азербайджанской армии 130 и 701 с боями перешли Муровдагский горный хребет через Омарский перевал и вошли в Кельбаджарский район. 701 бригадой командовал полковник-лейтенант Валех Рафиев, начальником штаба был Нариман Зейналов. Кто командовал 130 бригадой установить не удалось. По разным данным ею вроде бы командовал майор Б.Меликов.
Наступление развернулось в условиях жестокой зимы на опустошенной территории, которую покинуло все гражданское население. Боевые действия велись на высоте 2.500 - 3.500 метров над уровнем моря в сложных условиях (низкие температуры, глубокий снежный покров, обледенение дорог, сильный ветер, частый сход лавин, горный рельеф местности).
В начале наступление развивалось успешно. Армянские войска были застигнуты врасплох и начали отступать. Наступавшим азербайджанским частям удалось освободить 12 населенных пунктов (Бозлу, Текегайа, Бабашлар, Ганлыкенд, Чепли, Сусузлуг, Касымбинеси, Йаншагбине, Йаншаг, Багырсаг, Гамышлы и Багирли), занять важную высоту Чичекли и перерезать дорогу Кельбаджар - Агдере. 21-22 января, близ поселка Чаплы был окружен и почти полностью уничтожен Эчмиадзинский батальон 9-го Укрепрайона, численностью около 250-300 человек. Около 30 армян попали в плен, среди них несколько офицеров, а также армянских военнослужащих проходивших службу в российских частях дислоцированных в Армении. Лишь единицам удалось выбраться из окружения.
Read more...Collapse )

Президенты Армении и Азербайджана заявляют о намерениях по мирному урегулированию карабахского конфл
avazhasanov
REGNUM: Президенты Армении и Азербайджана заявляют о намерениях по мирному урегулированию карабахского конфликта

Keçmiş SSRİ vətəndaşlarına Rusiya vətəndaşlığının verilməsi yeni məsələ deyil
avazhasanov
Rusiya prezidenti V.Putinin bu gün rus dilinin daşıyıcıları olan keçmiş SSRİ vətəndaşlarına Rusiya vətəndaşlığını verilməsi qaydalarının sadələşdirilməsi haqqında qanunun qəbul olunması ilə bağlı sərəncamına münasibətini bildirən Humanitar Tədqiqatlar Cəmiyyətinin direkroru Əvəz Həsənov qeyd etmişdir ki, bu məsələ yeni məsələ deyil.

2006-cı ilin iyunun 22-də Putinin öz sərəncamı ilə Rusiya Federasiyasından kənarda yaşayan yurddaşlarının geriyə qaytarılmasına yardım olunması üçün dövlət proqramı qəbul olundu. Həmin proqramın və eləcədə Rusiyanın miqrasiya qanunvericiliyinin şərtlərinə görə “1999-cu ilin may ayına qədər Rusiyanın sərhədlərindən kənarda yaşayan, SSRİ vətəndaşlığı olan və respublikalar müstəqilliyini elan etdikdən sonra onların vətənaşlığını qəbul edən eləcədə vətənlaşlığı olmayan şəxslərə yurddaş status tanınır.

[Spoiler (click to open)]


2012-ci ildə müddətsiz elan olunan dövlət proqramı SSRİ-nin dağılmasından sonra Rusiya Federasiyasının sərhədləri kənarında qalan insanların Rusiyaya köçürülməsi və yerləşdirilməsini nəzərdə tuturdu.

Ə.Həsənovun sözlərinə görə, Rusiyanın Krımı və Sevastopol şəhərini özünə bilrəşdirməsindən sonra aprelin əvvəlində Rusiya Dövlət Duması vətəndaşlığın alınması prosedurlarının asanlaşdırılması haqqında qanun qəbul etdi ki, bununla da rus dilinin daşıyıcıları olan keçmiş SSRİ vətəndaşları və eləcədə qohumları vaxtilə SSRİ-də yaşayan əcnəbilərə vətəndaşlığın verilməsi qaydaları sadələşdirildi. Bu qanun həmin şəxsin malik olduğu vətəndaşlıqdan imtina edib Rusiyaya köçməsini şərt kimi irəli sürür. Ə.Həsənov qeyd edib ki, Rusiyanını indiki vəziyyətində bu qanundan istifadə edənlərin çox olacağı ağlabatan deyildir. Qanun rus dili biliyinin səviyyəsini yoxladıqdan sonra vətəndaşlığın 3 ay ərzində verilməsini nəzərdə tutur, belə hüquqdan istifadə etmək istəyində ola biləcək əksəriyyəti yaşlı nəslin nümayəndələri Rusiyada gəlmələrə olan münasibətdən, Moskva şəhərində hətta Rusiyanın regionlarından olan Rusların miqrasiya xidmətləri tərəfindən necə incidilməsindən xəbərdardırlar.

Интервью с главой Азербайджанского Общества гуманитарных исследований Авазом Гасановым
avazhasanov
А.Гасанов: "Международное сообщество признает выборы в Нагорном Карабахе после определения статуса региона"

Азербайджанский эксперт и правозащитник дал оценку кампании по выборам главы Нагорного Карабаха, которые состоятся 19 июля, изложил свое видение ситуации в на переговорах по урегулированию армяно-азербайджанского конфликта, и роли, которую могут сыграть гражданские общества в мирном процессе. Гасанов поделился также своими наблюдениями о влиянии на ситуацию вокруг Карабахского урегулирования региональных игроков и мировых центров силы, и высказал предположения о возможных сценариях дальнейшего развития ситуации, в том числе дал свою оценку прогнозам относительно вероятности возобновления военных действий.

Выборы президента Нагорного Карабаха. Демократичность нелегитимности.

"Кавказский узел": Возможна ли объективная оценка демократичности выборов в условиях, когда за ними не наблюдают специализированные международные структуры, и в частности БДИПЧ ОБСЕ? Насколько, по Вашему мнению, объективны оценки международных наблюдателей, признавших выборы 2010 года свободными, независимыми и прозрачными?

Аваз Гасанов: По поводу организации в Нагорном Карабахе международной наблюдательной миссии есть достаточно сомнительных моментов. Известно, что мандатом наблюдения за выборами обладает БДИПЧ ОБСЕ. Именно мониторинговые оценки этой структуры считаются авторитетными для признания демократичности выборов. Если посмотреть на последние парламентские выборы в Нагорном Карабахе, то там работали наблюдатели из 15-16 стран, включая представителей Армении, России, США, Ирана, Аргентины. Однако на однозначной оценке легитимности выборов настаивали только делегации из Армении и России . Хотя убедительных фактов, подтверждающих легитимность и демократичность выборов нет.

Что касается отдельных частных наблюдателей из других иностранных государств, они говорят, что в Нагорном Карабахе были созданы условия для демократических выборов. Однако, на мой взгляд, они скорее поощряют желание населения Нагорного Карабаха и намерение правящего там непризнанного режима сформировать демократические институты, нежели признают демократичность выборов. Полагаю, что ко всем выборам в Нагорном Карабахе иностранные наблюдатели подходили именно через эту призму.

"К.У.": Насколько, вероятно признание другими государствами результатов выборов в Нагорном Карабахе? Какие факторы могли бы сделать выборы легитимными в глазах представителей иностранных государств? При каких условиях возможно международное признание результатов выборов?

А.Г.: Международное признание выборы в Нагорном Карабахе могут получить после согласования статуса региона Азербайджаном и Арменией, возвращения туда азербайджанского населения и совместного участия в выборах армянской и азербайджанской общин. Только выборы, проводимые на этих условиях, могут быть признаны ОБСЕ, ЕС, другими международными структурами и государствами мира.

В нынешней ситуации Азербайджан будет всячески препятствовать признанию выборов в Нагорном Карабахе какой-либо международной структурой. Речь не идет о признании выборов какими-либо наблюдателями армянского происхождения или наблюдателями, присланными армянским лобби, речь идет о полноценной наблюдательной миссии авторитетных международных структур. До сих пор таких миссий на выборах в Нагорном Карабахе не было. Пока статус региона не определен, таких наблюдательных миссий не будет.

"К.У.": Как Вы оцениваете степень "милитаризованности" карабахского общества, окажет ли влияние на исход выборов присутствие значительного военного контингента и подогреваемое СМИ ожидание начала военной развязки конфликта? Какое влияние оказывает на электорат и на исход выборов присутствие значительного военного контингента?

А.Г.: Вообще начиная с 1994 года власть в НК больше была сосредоточена в руках лиц с военным бэкграундом. Роберт Кочарян, Аркадий Гукасян, теперь Бако Саакян – это люди, связанные с военной сферой.

В административном управлении также ощущается военная атмосфера. Поэтому в любом случае у людей должно быть больше свободы, чтобы  иметь возможность выбора за рамками тех, кого поддерживают военные. Люди должны иметь возможность выхода на международную арену, то есть они должны быть гражданами признанного субъекта. До тех пор пока статус Карабаха не определен и он не имеет международных партнеров, а имеющиеся партнеры устанавливают связь с НК только посредством Армении и диаспоры, – здесь невозможно будет говорить о каких-то свободных и равных выборах.

"К.У.": Издание "Грузия сегодня" называет предстоящие выборы в НК "выборами без выбора" 1. Как бы вы оценили степень конкурентности этих выборов, насколько возможна в НК реальная политическая борьба?

А.Г.: Из участвующих на выборах 4 кандидатов реальные шансы имеет действующий глава региона Бако Саакян. Виталий Баласанян, как бывший военный, депутат парламента, национальный герой - имеет определенную электоральную поддержку. Но в руках Саакяна сосредоточен административный ресурс.

НК очень маленькое место. Здесь можно продвинуться и победить на выборах, только учитывая ряд интересов, в частности интересы Армении, интересы диаспоры, интересы  России. У Баласаняна таких шансов нет, я не говорю уже о двух других кандидатах - проректоре университета и пенсионере. 2

Более или менее конкуренция может идти между Саакяном и Баласаняном. Но Баласанян все же не конкурент Саакяну. Дело даже не в популярности, Баласанян тоже имеет определенный авторитет, будучи связанный с военными кругами и имея политические связи в Армении, и в частности близкие отношения с бывшим президентом Армении Робертом Кочаряном. Вопрос в таком в важном факторе, как солидная поддержка со стороны России. Избрание Саакяна
в 2007 г. руководителем НК пришлось как раз на то время, когда Россия твердо решила реализовать свои военно-политические интересы в НК и сделала ставку на своего верного человека. Думаю, что Саакян не утратил доверие России. Если в этом контексте подходить к выборам, то реальной альтернативы, серьезного выбора у населения НК нет.

С другой стороны, люди зависят от действующей власти, от созданной ею политической атмосферы. В НК политикой могут заниматься 5-6 партий, но у них нет медийных ресурсов. В НК выходят всего несколько газет и функционируют несколько интернет-сайтов. Все они фактически подконтрольны власти. Альтернативные мнения распространяются, пожалуй, только в журнале "Аналитикон" и на нескольких интернет-сайтах. В НК всего одно Общественнное телевидение Арцаха и еще транслируются программы телевидения Армении. Поэтому у кандидатов практически нет возможности вести политическую борьбу посредством СМИ. И в таких условиях, естественно, хочет того народ или нет, "выбор" будет сфокусирован на одном человеке.

http://azerbaijan.kavkaz-uzel.ru/articles/209851/



http://azerbaijan.kavkaz-uzel.ru/articles/209851/Collapse )


"Sülh və səhv"
avazhasanov
Süıhdən danışmaq populyar deyil! Bunu Azərbaycanda hər kəs bilir. Nədən hamının sevmədiyi mövzudan danışasan və özünə düşmən qazanasan?! Rahat başını ağrıdasan?

Azərbaycanın müharibə aparacağına inanıb, nə zamansa torpaqların müharibə yolu ilə azad olunmasına inanların ən gözəl söykənəcəyi arqumentlər bunlardır: "Ermənilər bizə torpaq qaytaran deyil, bizim torpaqları azad edəcəyimiz yalnız müharibədən keçir. Biz müharibəni başlasaq artan iqtisadiyyatımız və inkişaf edən ordumuzun sayəsində tezliklə qalib gələcəyik. Dünya birliyinin bizi dəstəkləməməsinə baxmayaraq biz haqq işimizə inanırıq...." 

Belə çıxır ki, keçən müddət ərzində biz dünya birliyinə öz haqq işimizi normal göstərə bilməmişik, erməniləri informasiya "müharibəsi"ndə qabaqlaya bilməmişik. artan iqtisadiyyatımızı ölkəmizin ən ciddi probleminin həllinə yönəldə bilməmişik, Azərbaycandan kənarda yaşayanlarımız ölkəmizə diaspora yarada bilməyib və Azərbaycanın problemini dünyada aktuallaşdıra bilməmişik.

Sülh üçün nə etmişik: rəsmi əlaqələr yaratmaq imkanı olmayan hakimiyyətin, regionda Azərbaycanın sülhün bərqərar olmasında maraqlı dövlət olması mesajını dünyaya çatdırmak imkanı olan vətəndaş cəmiyyətlərini küncə sıxmışıq, istənilən sülh təşəbbüsünü yerində boğmağa çalışmışıq və bununla ermənilərin əlinə şans vermişik ki, bütün dünyaya yaysınlar ki, "Azərbaycan danışıqların sülh yolu ilə həll olunmasında maraqlı deyil".

Sülhü səhv addım kimi görənlər onun əvəzinə nəyi təklif edirlər! Demək olar ki, müharibə modeilnidən başqa heç nəyi. Hansı müharibəni? Bunun da təfərrüatını eşitmək istəmirlər. Dağlıq Qarabağ münaqişəsindən 20 il keçir. Bu illər ərzində müharibəni başlamaq şansımız olmayıb. İnformasiya "müharibəsi"ni belə uduzmuşuq. Cəmiyyət radikallaşıb! Son zamanlar sülh təşəbbüsləri ilə çıxış edən hakimiyyət belə bu radikallığın qarşısında acizdir. Özünü vətənpərvər hesab edənlər cəmiyyətdə istənilən təşəbbüsləri sıfıra endirirlər. Kütləvi informasiya vasitələri bu "vətənpərvər"liyi ruhlandırmaqla məşğuldur. Sosial şəbəkələr qeyri-ciddi insanlarla doludur. 

Avropada bizə inanan yoxdur (bizimlə dostluq edənlərdən başqa). İran bizə dişini qıcıyıb, Rusiya bizi yenidən öz təsir dairəsinə çəkmək istəyir və bundan ötrü istənilən provakasiyaya hazırdır. Bu provakasiya məhz Qarabağ cəbhəsində olacaq. Bizim bütün enerji layihələrimiz belə bu siyasi incəliklərin mişenidir.

Mən 10 ildən artıqdır ki, bütün sülhyaratma təşəbbüslərimizi bütün bu proseslərin fonunda etməkdə davam etdirirəm. Biz sülhyaratma fəaliyyətini sadəcə 20 il mövcud olan taym-out dövründə çətin və arzuolunmaz bir mühitdə edirik. Biz Azərbaycanın öz torpaqlarını azad edəcəyinə və regionda sülhün əldə olunmasında addımlar atacağına inanırıq. Biz sülhü və ona çağrışı səhv addım saymırıq. Sülhün gətirə biləcəyi dvidentləri müharibənin gətirəcəyi dağıntı və xeyirlərdən fərqləndirməyi bacarırırq. Budur bizim "səhvimiz"! Sülh üçün gördüyümüz "səhv"!  

"Вместе" - миротворческий проект стран Южного Кавказа - Канал ПИК
avazhasanov

"Вместе" - миротворческий проект стран Южного Кавказа - Канал ПИК

"Yolsuzluq"
avazhasanov

Bakıda bir neçə şoseni çıxmaq çərti ilə bütün yollarımız, xüsusən ara yollar bərbad gündədir. Yollar ölkənin mədəniyyətinin göstəricisindən biridirsə, dalanlarda gəzintiyə çıxan adam bu "mədəniyyət"lə yaxşı tanış olcaq. Onun idarə etdiyi avtomabil atılıb-düşəndə, dar küçələrdə bir-birinə yol verməyə çalışan maşınların siqnallarından qulağı tutulanda elə "mədəniyyət" yada düşür - cavabdeh idarələrin ünvanlaına söyüşlərdən tutmuş, şəhər sakinlərinin mədəniyyətinə qədər. Daha doörusu mədəniyyətsizliyi "yad" olunur.

... Şəhər demişkən, vaxtilə şəhər urbanistik mədəniyyətin daşıyıcısı olan adamlardan ibarət idi. Həmin adamın "korennoy" Bakılı olması vacib deyildi. Urbanistik mədəniyyət daşıyıcısı olan adamlar şəhərə gələn adamlar üçün "qaydalar" müəyyən edirdi. Şəhər həmin ritmlə yaşayır, regionlardan şəhərə gələn adamlar o ritmi poza bilmirdi. İndi bu sərhədlər pozulub. Şəhərin strukturu pozulub.

Qəribəsi də odur ki, indi şəhərin yolunu onun çəkilişinə cavabdeh olan adamlar öz evlərinin yerləşdiyi ərazinin yolu kimi görürlər. Həmin məmurlar Bakının ətraf kəndlərində özlərinə saray ucaldır, divarını 5-8 metr hündürlükdə tikir, öz evinin darvazasının qarşısına asfalt döşəyir, həyətinin divarının sonunda belə yağış sularının yaratdığı "luja" onu narahat etmir. Şəhər yolları da belədir. Prezidentin keçdiyi yollar, Nazirlərin evlərindən iş yerlərinə qədər yollar əla təmir olunur. Ətraf yollarda yaranan "Ров"u onlar görmürlər! Beləcə, gendə təhvil verilən yollar bütün şəhərin siması kimi təqdim olunur.

"Yol biznesi" çox sərfəli yeyinti yeridir. Tbilisidə taksi sürücüsü işləyən, 20 il Bakı Evtikmə kombinatında çalışmış yaşlı bir erməni dedi ki, "Bilirsən, sizdə niyə keyfiyyətli iş görmək mümkün deyil?, Çünki, Bakıda lap əvvəldən bir iş üçün ayrılan pulun 80 faizi ciblərə gedib, 20 faizi işə xərclənib. Ermənilər isə pulun yarısını ciblərinə qoyub, yarısını işə sərf ediblər. Ona görə də, Ermənistan və Gürcüstanda görülən iş həmişə Azərbaycandan keyfiyyətli olub". Bunun misalını Tbilisi-Borjomi beton yolunda görə bilərik.

Mövzunu davam etdirəcəm.....
Növbəti yazıda siyası ideologiyalar barədə....


"Açıq Azərbaycan" vs Azərbaycan Diasporası
avazhasanov

İndiyə kimi əcnəbi jurnalistləin Azərbaycab haqqında hazırladığı yüzlərlə reportajlara baxmışam. Onların hamısı professional olub, Azərbaycanın əyər-əskikilərini göstərməklə yanaşı, onun  dünya birliyinin tərkib hissəsi olan mədəniyyəti və tarixi ənənələləri olan bir xalq olduğunu göstərməyə xidmət edib. Bu verlişlərin auditoriyası və təsir effekti haqqında danışmaq ayrı mövzudur. Bu kimi verlişlərin hazırlanmasına Azərbaycan tərəfinin xərclədiyi vəsait o qədər olmaya bilər. Bundan ötrü həmin verlişin hazırlanmasında maraqlı olan telejurnalistin və televiziya kanalıının Azərbaycana olan marağını artırmaq və marağı təmin etmək lazımdır.

Misal üşün BBC, CNN, Aljazeera kanalının jurnalistləri Azərbaycanda normal münasibətin və yaxud Azərbaycanın təbliğ olunmasında dövlət və cəmiyyətin marağını görsələr, onların sərbəst işləməsinə şarait yaradılarsa o zaman Azərbaycanın təbliği üçün nələri ediləcəyini görə bilərik. Təbii ki, bundan ötrü Azərbaycann açıq bir ölkə olmalıdır.

Ölkənin təbliği üçün xərclənən pullardan danışdım. Azərbaycan diasporasının saxlamaq üçün ayrılan vəsaitin həcmi barəsində dəqiq rəqəmlərə malik deyiləm. Diasporanın infrastrukturunun saxlanması dövlət siyasətinin tərkib hissəsidir. Bunu etməyə ehtiyac vardır. Amma, diasporaının keçirdiyi tədbirlər və onların Azərbaycanın təbliği sahəsində atdığı addımlar isə əhatə dairəsinə görə aşağı səviyyədə olduğundan bu tədbirlərə xərclənən pullar az effect veririr.

İstisna hal olaraq Prezidentin qızı Leyla Əliyevanın, Kəmaləddin Heydərovun oğlu Taleh Heydərovun keçirdiyi tədbirlər və həmin tədbirlərdə əcnəbilərin iştirakını göstərmək olar. O tədbirlərin keçirilməsi zamanı beynəlxalq mətbuatın, vəzifəli və cəmiyyətə təsir imkanı olan şəxslərin cəlb olunması onun əhəmiyyətini artırır.

Diasporaının digər tədbirləri isə əsasən xaricdə yaşayan Azərbaycanlılara, türklərə, irandan olan soydaşlarımıza, təsadüfi hallarda bizim diaspora ilə qohumluq, dostluq, qonşuluq edən əcnəbilərə istiqamətlənib. Mən Almaniyada diasporanın keçirdiyi bir tədbirdə olmuşam. Orada Azərbaycanın Dağlıq Qarabağ problemindən danışılırdı, zalda isə bir nəfər də olsun belə əcnəbi yox idi. Əsasən Almaniyada və digər ölkələrdə təhsil alan tələbələr həmin tədbirə qatılmışdı.

Bu yaxınlarda BBC kanalı Azərbaycanda Engelbert Humperdinck təbliği ilə bağlı 5 dəqiqəlik sujetini seyr etdim və bu qənaətə gəldim ki, Azərbaycanı beynəlxalq aləmdə ən çox təbliğ edən məhz bu cür sujetlər olacaq. http://www.youtube.com/watch?v=ZPwRvJ2hHkk

Ondan ötrü isə:

  • Azərbaycanda juralistlərin işinə normal şərait yaradılmalı,
  •  “Eurovisiojn 2012” ərəfəsində ölkə rəhbərliyi dünya mediasına Azərbaycanı yaxından tanımaqda hər cür şəraitin yaradılacağı ilə bağlı müraciət etməli,
  • Azərbaycan vətəndaşları bu ölkəni yaxşı tanıtmaq üçün, jurnalistlərlə işləmək vərdişinə yiyələnməli. (Bu təsadüfi deyil, Bu yaxınlarda bir əcnəbi kanalı küçədə müsahibələr alınması zamanı müşaiyət edirdim. Kameraya bir söz deyən qadın, kamernı söndürən kimi rus dilində başqa söz dedi. Bunu eşıdən jurnalist isə mənə işarə edib bu müsabibdən imtina etdiyini bildirdi. Sonra isə əlavə etdi: “bu iki üzlülükdür”)

Əvəz Həsənov: “Biz hər şeydən əvvəl azərbaycanlılar və ermənilər arasındakı mifləri yox etməliyik”
avazhasanov

Gün.Az-ın Humanitar Tədqiqatlar Cəmiyyətinin direktoru Əvəz Həsənovla müsahibəsi:

- Azərbaycan və Ermənistan prezidentləri Soçidə Qarabağ üzrə son sammitdə iki ölkənin vətəndaş cəmiyyəti nümayəndələri arasında əlaqələrin qurulmasının vacibliyini qeyd edib və Rusiya prezidentindən bu prosesə yardım göstərməsini xahiş ediblər. Rusiya bununla əlaqədar olaraq nə edə bilər?

- Mənə elə gəlir ki, Rusiyanın vasitəçiliyi olmadan da, Qərb ölkələri tərəfindən maliyyələşdirilən fondların dəstəyi ilə bu humanitar fəaliyyət davam etdirilə bilər. Əvvəllər də Rusiyanın bu işlərdə rolu kiçik olub. Rusiyada keçirilən konfranslar, görüşlər və digər tədbirlər həmişə humanitardan çox siyasi mahiyyət daşıyıb.

Hesab etmirəm ki, Rusiya bu meydanda böyük uğurlar əldə edə bilər. Rusiya bu prosesdə kök salmağa çalışır, lakin uğursuzdur, çünki taxça artıq Avropa ölkələri tərəfindən tutulub. Avropa İttifaqı 2009-cu ildən  Dağlıq Qarabağ üzrə Avropa siyasəti adlanan böyük regionl layihə üzərində işləyir. Bu layihə dörd il müddətinə nəzərdə tutulub və mənə elə gəlir ki, Rusiya onunla rəqabət aparara bilməyəcək.

Sadəcə olaraq Rusiyanın bilavasitə cəbhə xətti vasitəsilə qarşılıqlı səfərlərin həyata keçirilməsi üçün münaqişə tərəflərinə təsir imkanları var. Rusiya buna nail ola bilər. Hazırda Dağlıq Qarabağı idarə edən insanlar bilavasitə Rusiyanın təsiri altındadırlar ki, bunu da biz iki il öncə Azərbaycan və Ermənistanın Moskvadakı səfirlərinin rəhbərliyi altında münaqişə zonasına təşkil olunan missiyadan hiss etmişik. Aydın idi ki, Rusiyanın istəyi ilə qısa vaxt ərzində cəbhə xəttindən birgə keçmə mümkündür.

Yəni Rusiyanın müəyyən imkanlları var, lakin hümanitar sülhməramlı missiyada Avropa İttifaqı ilə rəqabət aparmaq şansı yoxdur. Məsələn, mən və mənim bu prosesdə iştirak edən həmkarlarım Rusiyanın istəyinin həqiqiliyinə inanmırıq. Məsələn, sabah məni Moskvada keçiriləcək belə bir aksiyaya qoşulmağa dəvət etsələr, mən çətin ki, bunu qəbul edə bilim. Çünki mən Rusiyaya etibar etmirəm. Mənə elə gəlir ki, bunların hamısı saxtadır.

- Necə olursa-olsun Azərbaycan və Ermənistan prezidentləri özləri Rusiya Federasiyası başçısından vasitəçilik etməyi xahiş ediblər. Yəni bunu bəzi məlumatlara görə, Dağlaq Qarabağın hər iki icması nümayəndələrinin ötən ilin noyabr ayına planlaşdırılmış görşünü pozan Serj Sarkisyan da xahiş edib. İrəvanın belə bir siyasət dəyişikliyi nədən irəli gələ bilər?

- İcma formatında görüşlərlə nə Ermənistanda, nə də Dağlıq Qarabağda razı deyillər. Orada bu istiqamətdə irəli sürülən istənilən təşəbbüs sərt qarşılanır. Bunu Qarabağın oradan qovulan sakinləri ilə hazırki əhalisinin görüşü kimi təqdim etmək isə başqa məsələdir. Beləliklə, sonra erməniləri də buna inandırmaq olar. Görüşlərin icmalar səviyyəsində olduğunu deyəndə, onlar belə tədbirlərdən boyun qaçırırlar.

Ermənistanda belə görüşlərə xüsusi əhəmiyyət verilməsə də, onlar Qarabağ erməniləri ilə azərbaycanlılar arasında əlaqələrin mövcud olmasında maraqlıdırlar. Bu isə ona görə belədir ki, Ermənistanda gələcəkdə üzərilərinə düşən məsuliyyət azad olmaq istəyirlər, Avropaya Dağlıq Qarabağa təsir imkanlarının olmadığını və münaqişənin nizamlanması ilə bağlı məsələləri yalnız onunla həll etməyin lazım olduğunu nümayiş etdirmək istəyirlər.

Azərbaycan üçün bu addımı atmaq da, kənarda qalmaq da çox çətindir. Hal-hazırda Dağlıq Qarabağda yaşayanları biz de-yure öz vətəndaşlarımız hesab edirik, onlarla ünsiyyətdən yayına bilmərik, eyni zamanda Azərbaycan rəhbərliyinin özü də belə provokasiyaya gedə bilməz. Mənə elə gəlir ki, biz bu formatı Dağlıq Qarabağın iki icmasının təmas formatı adlandırmaqla bir qədər tələsmişik, ən yaxşısı bu formatı vətəndaş cəmiyyətinin nümayəndələrinin formatı adlandırmalıyıq.

- Siz belə təmasların yaradılmasının birbaşa iştirakçısı kimi, bu görüşləri gələcəkdə necə görürsünüz? Münaqişənin heç olmasa siyasi nizamlanmasına nail olmaq üçün bu görüşlər necə olmalıdır?

- İlk növbədə, biz azərbaycanlılarla ermənilər arasındakı mifləri aradan qaldırmalıyıq. Cəmiyyətlərimiz bir-birinə münasibətdə qapalı qalmaqla, hələ ki bu miflərlə yaşayırlar. Və biz bunu dəyişməliyik. Azərbaycanın və Ermənistanın birgə yaşama və hətta qohum olma ilə bağlı zəngin təcrübələri var.

Biz bunu itirmişik, bunu bu gün real şəkildə nümayiş etdirmək şansımız yoxdur və bu müsbət təcrübə artıq yaddaşlardan silinməkdədir. Bununla belə, gənc nəslə bu müsbət təcrübəni nümayiş etdirmək lazımdır, bunun mümkün ola biləcəyini onlar bilməlidirlər.

Bundan əlavə, Azərbaycanla Ermənistan arasında qarşılıqlı etimadın yaradılması ilə bağlı bir sıra humanitar problemlər həll edilməlidir. Məsələn, əsir və girovların problemi var, qaçqınların və məcburi köçkünlərin öz doğma yurd-yuvalarına normal qaydada geri dönməsi problemi var, informasiya müharibəsi problemi var ki, bu da qarşılıqlı ittihamlar və təhqirlərlə müşayiət olunur. Təhqiredici leksika, qarşılıqlı həqarətlər ümumiyyətlə informasiya resurslarından və cəmiyyətdən tamamilə xaric edilməlidir.

Bunu həm də ona görə etmək lazımdır ki, səhəri gün eyni masa ətrafında əyləşəndə bu cür xırda anlaşılmazlıqları yox, Dağlıq Qarabağın və 7 rayonun geri qaytarılmasını, eləcə də bu bölgənin statusunun müəyyən edilməsi məsələsini müzakirə edə bilək. Nə qədər ki, xırda məsələləri həll etməmişik, görüşlər baş tutduğu təqdirdə işğal edilmiş torpaqların qaytarılması barədə danışa bilməyəcəyik.

Bu nöqteyi-nəzərdən prezidentlərin son bəyanatlarını vacib hesab edirəm. Prezidentlər artıq bizim illərdir dediyimiz məsələnin üzərinə gəliblər. Artıq neçənci ildir ki, böyük məsələlərin həllinə nail olunması üçün kiçik məsələlərdən canımızı qurtarmağın vacib olduğunu deyirik. Əgər biz bu problemləri həll edə bilməsək belə, heç olmasa xalqlar arasında etimad münasibətləri yarada bilərik, yoxsa dövlət başçıları tərəfindən xaricdə imzalanmış sazişi xalqa çatdırmaq çətin olacaq.

F.H.

Gün.Az

URL: http://www.gun.az/interview/28192


Представители творческих кругов Азербайджана и Армении сближают позиции
avazhasanov

В Тбилиси 18-20 января прошла встреча группы композиторов, поэтов, пиар-менеджеров и дизайнеров, представляющих Азербайджан, Карабах и Армению.

В рамках трехдневной встречи 18 представителей творческих профессий работали над общим слоганом, логотипом и музыкальной композицией и словами к ней.

Встреча проходила в рамках регионального проекта «Вместе» и ознаменовала собой завершение его первого этапа.

Проект является продуктом совместной деятельности Общества гуманитарных исследований, информационно-аналитического агентства «3-rd view» во главе с Рауфом Раджабовым (Азербайджан), от Грузии – Георгий Вольский (Международный центр геополитических исследований), а также партнеры из Армении – Карен Бекарян (НПО «Европейская интеграция») и Нагорного Карабаха – Ирина Григорян (НПО «Институт народной дипломатии»).

«Это первый проект, в котором я участвую и где представлены люди творческого ума: композиторы, поэты, пиар-менеджеры, дизайнеры. Они собрались все вместе, чтобы совместными усилиями найти компромиссы, хотя бы в сфере творчества. Это очень хороший проект, который, как я полагаю, будет иметь продолжение. Главное, чтобы все качественно работали» - сказал Игорь Бецков (представитель НПО из Карабаха).

«Мы общаемся, и между азербайджанцами и армянами исчезают границы. К примеру, мы все вечером мило беседовали, что даже не думали о том, кто из нас азербайджанец, а кто армянин»,- отметила Галина Адамян (дизайнер из Карабаха).

Студентка – дизайнер из Азербайджана Гамида Гиясбейли, в свою очередь добавила, что «все вместе очень продуктивно работали, и компромиссы при этом, было находить очень легко, потому что все люди были творческими».

«Учитывая тот факт, что с 2010 года я ищу пути налаживания сотрудничества с азербайджанцами, я принял участие в проекте и приехал в Тбилиси. Идея проекта очень хорошая и позитивная. Я вижу в этом проекте будущее, даже несмотря на то, что данный проект уступает по масштабу другим проектам в сфере армяно-азербайджанского сотрудничества», - считает Армен Сукиасян (дизайнер из Армении).

«Проект хороший, и важно, чтобы его слоган – «Скажем вместе миру – да!», не остался на словах, а чтобы все люди реально так думали» - заметил Ваграм Петросян (профессиональный пианист и автор многих музык для песен из Армении).

Его коллега – композитор из Азербайджана Фируддин Аллахверды очень доволен тем, как они вдвоем быстро нашли общий язык и написали музыку для музыкальной композиции проекта.

«Это говорит о том, что творческие люди в состоянии быстро прийти к общему мнению, несмотря на национальные и прочие различия. В процессе работы они просто не чувствуются», - резюмировал Аллахверды.

Проект «Вместе» общей продолжительностью 9 месяцев, финансируемый посольством США, будет проходить в три этапа. На первом этапе, который уже начался и завершится в конце января, предусмотрено участие композиторов, поэтов, дизайнеров и пиар менеджеров, на втором этапе, который пройдет в феврале, будут участвовать фотографы и операторы. В ходе третьего этапа, запланированного в апреле, соберутся уже все участники проекта, будут вырабатывать общие герб, гимн, лого Южного Кавказа, снимать фильм и в целом обсуждать вопросы популяризации итогов проекта.